Lečenje trombolitičkom terapijom

Trombolitička terapija se nekoliko decenija unazad uspešno koristi u lečenju infarkta srca i embolije pluća, a poslednjih 15 godina i u terapiji akutnog infarkta mozga.

Ovo je do danas jedina dokazano efikasna metoda, koja ako se primeni u odgovarajućem vremenskom periodu i kod pažljivo odabranih pacijenata može dovesti do značajnog smanjenja invalidnosti i smrtnosti osoba koje su doživele moždani udar.

Efekat primene terapije se bazira dejstvu leka koji dovodi do razlaganje ugruška koji je doveo do zapušenja krvnog suda, uspostavljajući na taj način ponovnu cirkulaciju u regiji mozga koja je prethodno ostala bez priliva krvi. Cilj ove terapije je što ranije uspostavljanje ili poboljšanje protoka krvi do oštećenih moždanih ćelija, smanjujući na taj način veličinu oštećenja koje nastaje kao posledica prekida cirkulacije.

Efekat primene terapije je jasno povezan sa vremenom primene u odnosu na nastanak simptoma, pokazujući bolje rezultate ukoliko se terapija primeni što ranije nakon nastanka tegoba. Naime, što duže vremena prođe od prekida dopremanja krvi moždanim ćelijama, to je veće njihovo nepovratno oštećenje, a time je veći invaliditet i rizik od smrtnog ishoda.

Danas se smatra da primena ove terapije posle više od 4,5 sati od nastanka
tegoba (uz izuzetak ukoliko se radi o cirkulaciji zadnjeg dela mozga) nema više povoljan efekat i da rizik od nastanka komplikacija prevazilazi moguću korist od primene leka. Upravo iz ovih razloga primena terapija je ograničena na prvih 4,5 sati od nastanka moždanog udara.

Izuzetak su moždani udari u području zadnjeg dela mozga kada se može primeniti u nešto produženom vremenskom intervalu do oko 6-12 sati.

Bolesnik kod koga se primeni tromboliza ima za oko 30% veću šansu da posle tri meseca bude bez ili sa minimalnim neurološkim deficitom u poređenju sa bolesnikom kod koga ova terapija nije primenjena.

Primena leka može biti praćena nastankom neželjenih efekata od kojih je najozbiljnija pojava
moždanog krvavljenja, mada je moguća pojava i krvavljenja u drugim organima. Upravo iz ovog razloga je veoma važno odabrati bolesnika koji je dobar kandidat za primenu trombolitičke terapije. Naime, pored potrebe za strogim poštovanjem vremenskog okvira za primenu leka, on se ne sme davati i kod značajnog broja osoba sa izvesnim stanjima ili bolestima koja bi mogla da povećaju rizik od krvavljenja, a nije moguća ni njegova primena kod najtežih oblika moždanog udara sa komom.

Nadalje, trombolitička terapija se može dati samo posle urađenog skenera
glave kojim se isključuje postojanje moždanog krvavljenja, pa za razliku od infarkta srca ona se može primenjivati samo u odgovarajuće opremljenim bolnicama.

Iz svega ovoga jasno se nameće zaključak da je za primenu ove terapije neophodno što ranije alarmiranje odgovarajuće zdravstvene službe (u prvom redu Službe hitne medicinske pomoći), kako bi bolesnik bio na vreme transportovan u odgovarajuću zdravstvenu ustanovu gde je moguće izvršiti sve neophodne dijagnostičke i terapijske procedure potrebne za primenu ove terapije.

Sve ovo dovodi do toga da se čak i zemljama sa visoko razvijenom zdravstvenom službom
trombolitičkom terapijom leči samo oko 5-6% svih obolelih od moždanog infarkta.

Foto pixabay
Autor/Izvor kucnilekar

Komentari su zatvoreni..