banner ad
banner ad
banner ad

Rak grlica materice

25.01.2013. | Postavio | Komentar Više
O karcinomu

Rak grlica materice spada u najcešce malignome. Na našim prostorima, nalazi se na trecem mestu po ucestalosti, odmah iza karcinoma dojke i pluca. Ono što treba napomenuti na samom pocetku je da je rak grlica materice izlečiva bolest, ukoliko se otkrije u ranom stadijumu.

rak_grlica_materice_simptomi

Tipovi karcinoma
Postoje dva glavna tipa raka grlica materice, koja se razvijaju iz razlicitih tipova tkiva:
* skvamocelularni karcinom koji nastaje od celija plocastog epitela i javlja se u oko 85-90% slucajeva i
* adenokarcinom koji nastaje od celija žlezdanog epitela, a ucestalost mu je oko 10-15%. Smatra se da su neki tipovi adenokarcinoma agresivniji i imaju lošiju prognozu.
Postoji i vrlo mali procenat tumora grlica materice koji nastaju iz drugih struktura (na pr. mešoviti Müller i dr.).

Faktori rizika
Savremeno je mišljenje da je najveci faktor rizika infekcija seksualno prenosivim HPV virusom (Human Papilloma Virus). Izolovan je veliki broj tipova HPV virusa i smatra se da se mogu svrstati u dve grupe:

nisko rizicni tipovi (najcešce 6 i 11) ne izazivaju rak
visoko rizicni tipovi (najcesce 16 i 18) koji dovode do transformacije celija grlica u maligne celije.

Sama inokulacija virusa je asimptomatska. Pojava polnih bradavica tj. kondiloma je uzrokovana drugim tipovima HPV virusa, ali može biti kombinovana sa onkogenim sojevima.

Drugi faktori rizika su: rano stupanje u seksualne odnose (pre 18-e godine zivota), promiskuitet, rizicni seksualni odnos bez zastite, godine zivota, pusenje, nedovoljno ceste kontrole kod ginekologa, prisustvo seksualno prenosivih bolesti (osim HPV hlamidije, mikoplazme…), HIV infekcija, imunodeficijentna stanja organizma (u toku intenzivne kortikosteroidne terapije…).

Prevencija
Redovni ginekoloski pregledi koji ukljucuju Pap (Papanikolau) test i kolposkopiju periodicno od kljucnog su znacaja za prevenciju i rano otkrivanje raka grlica materice. Pap test otkriva prisustvo premalignih i/ili maligno izmenjenih celija grlica. Stupanje u seksualne odnose posle 16-god. kao i obavezno korišcenje zaštite (kondoma) prilikom koitusa preveniraju pojavu karcinoma. Vakcina za onkogene sojeve je prisutna na tržištu a indikacije za primenu iste se odreduju u zavisnosti od incidence obolenja.

Prvi simptomi
Karcinom grlica materice u ranim stadijumima je uglavnom asimptomatska bolest te još jednom naglašavamo kljucni znacaj redovnog kolposkopskog pregleda i Pap testiranja. Simptomi kao što su pojava vaginalnog sekreta (sa ili bez sukrvice), krvarenje – cak i oskudno nakon seksualnog odnosa, krvarenja van menstrualnog ciklusa ili preobilno menstrualno krvarenje, bolovi u maloj karlici, ucestalo mokrenje, opstipacija i, u slucajevima uznapredovale bolesti otok jedne ili obe noge su signal da se obavezno obratite svom ginekologu.

Detekcija i dijagnostika
Ginekološki pregled koji ukljucuje palpaciju, pregled pod spekulumom (ekarterima), Pap test, kolposkopiju, ultrazvucni pregled male karlice predstavlja najsigurniji nacin detekcije karcinoma grlica materice. Ukoliko se postavi sumnja na prisustvo tumora radi se biopsija grlica. U slucajevima uznapredovalog karcinoma potrebno je uraditi cistoskopski (pregled mokracne besike) i rektoskopski (pregled rektuma) pregled. U okviru dodatne dijagnostike u cilju detektovanja proširenosti bolesti rade se rendgenski snimak pluca, CT (komjuterizovana tomografija) ili MR (magnetna rezonanca) trbuha i male karlice.

 

Terapija (protokoli lecenja)
Terapija carcinoma grlica materice zavisi od stadijuma bolesti. U zavisnosti od velicine tumora, opšteg stanja pacijentkinje i pridruženih bolesti, Konzilijum, sastavljen od najmanje tri clana – ginekologa, radioterapeuta i interniste hemioterapeuta (nekad u njemu ucestvuju i patolog i radiolog dijagnosticar), odreduje stadijum obolenja I najpovoljniji modalitet lecenja.

Terapija izbora za prekancerske, preinvazivne (Ca in situ) i mikroinvazivne lezije (Ia1) je hiruška intervencija razlicitog opsega od delimicnog uklanjanja grlica do potpune histerektomije sa ili bez odstranjivanja jajnika. Za stadijume Ia2 i Ib nakon hiruske intervencije sprovodi se postoperarivna zracna terapija ukoliko je prisutan factor rizika, dok se kod stadijuma II, III i IV lecenje sprovodi radikalnom zracnom terapijom u odredenim slucajevima sa ukljucivanjem hemioterapije u ciklusima na 21 dan. Zracna terapija se sprovodi kombinovanjem spoljašnjeg (preko kože) i unutrašnjeg (intravaginalnog) jonizujuceg zracenja.

U novije vreme, shodno indikacijama, u kombinaciji sa zracnom terapijom primenjuje se i hemiopotencijacija (smanjene doze citostatika aplikovanog intravenski se koriste za pojacanje efekta zracne terapije). Citostatik koji se najcesce koristi je Cisplatina. Sva tri modaliteta lecenja mogu dati manje ili više izražene neželjene efekte.

Prognoza
Kao što je naglašeno na pocetku, karcinom glica materice je izleciv ukoliko se dijagnoza postavi u pocetnim stadijumima bolesti, te se shodno protokolu primeni odgovarajuci modalitet lecenja. Medutim, Vi kao pacijent ne bi trebalo da se opterecujete statistickim podacima – oni služe kao orijentacija za sprovodenje lecenja koje se modelira prema svakom pacijentu ponaosob u zavisnosti od gore pomenutih faktora. Svaki pacijent je jedinka koji na sebi svojstven nacin reaguje i podnosi terapiju, a uspeh u lecenju se procenjuje na redovnim kontrolama ciju dinamiku odreduje ordinirajuci onkolog (ginekolog, radioterapeut ili hemioterapeut).

Petogodišnje prezivljavanje bez pojave lokalnog recidiva i/ili udaljenih metastaza sa manjim komplikacijama ili bez postiradijacionih sekvela, smatra se izlecenjem.

 

(Institut za onkologiju i radiologiju  Srbije)

Ostavi Komentar

kometari

Tagovi:

Kategorija: Onkologija, Radiologija, Rak grlica materice

avatar

O autoru ()

Redakcija Kućni Lekar

Ostavite Komentar

You must be Prijavi se ostavi komentar.

banner ad
banner ad
23081974

Lečenje raka i drugih bolesti na prirodan način - dr Miroljub Petrović - VIDEO
Više:
čaj od peršuna
Blagodeti čaja od peršuna

Peršun se već vekovima sem kao začin koristi i kao lek. Poreklo peršuna je Bliski istok odakle se raširio po...

grip
Žene duže boluju od gripa

Curenje nosa, bol u grlu, malaksalost, glavobolja... Simptomi gripa kod žena su izraženiji, a studija pokazuje i da njima treba...

epi
Tipovi epilepsije

Poznati su mnogobrojni tipovi epilepsije, od veoma blagih,do izuzetno teških, sa vrlo različitim vrstama napada. Osnovna podela epilepsije IDIOPATSKA ili...

yyy
Pazite se suvog vazduha u prostoriji u kojoj boravite

Ako patite od astme, onda, što je manje moguće izlazite napolje po magli ili hladnom vremenu. Zimi je hladno, ali...

vantelesna_oplodnja___prednosti_i_rizici_354111642
Ukinuta vantelesna oplodnja o trošku grada

Država nastavlja da finansira postojeće kapacitete za veštačku oplodnju, dok Skupština grada ranije namenjena sredstva za tu namenu preusmerava za...

bbub
Osam navika koje bi vam mogle uništiti bubrege

Iako su jako važni, mnogi o njima ne vode previše računa, pa godišnje milioni umiru od bolesti bubrega. Donosimo popis...

Close